《蕩》、召穆公傷周室大壞也,厲王無道,天下蕩蕩無綱紀文章,故作是詩也。
Inspect characters + source ↗蕩蕩上帝!下民之辟。疾威上帝!其命多辟?天生烝民,其命匪諶?靡不有初,鮮克有終!
Inspect characters + source ↗文王曰咨!咨女殷商。曾是彊禦?曾是掊克?曾是在位?曾是在服?天降滔德,女興是力!
Inspect characters + source ↗文王曰咨!咨女殷商。而秉義類,彊禦多懟。流言以對,寇攘式內。侯作侯祝,靡屆靡究!
Inspect characters + source ↗文王曰咨!咨女殷商。女炰烋于中國,斂怨以為德。不明爾德,時無背無側!爾德不明,以無陪無卿!
Inspect characters + source ↗文王曰咨!咨女殷商。天不湎爾以酒,不義從式。既愆爾止,靡明靡晦,式號式呼,俾晝作夜!
Inspect characters + source ↗文王曰咨!咨女殷商。如蜩如螗,如沸如羹。小大近喪,人尚乎由行。內奰于中國,覃及鬼方!
Inspect characters + source ↗文王曰咨!咨女殷商。匪上帝不時,殷不用舊。雖無老成人,尚有典刑。曾是莫聽?大命以傾!
Inspect characters + source ↗文王曰咨!咨女殷商。人亦有言:顛沛之揭,枝葉未有害,本實先撥。殷鑒不遠,在夏后之世!
Inspect characters + source ↗《蕩》八章,章八句。
Inspect characters + source ↗《抑》、衛武公刺厲王,亦以自警也。
Inspect characters + source ↗抑抑威儀!維德之隅。人亦有言:「靡哲不愚。庶人之愚,亦職維疾。哲人之愚,亦維斯戾。
Inspect characters + source ↗無競維人,四方其訓之。有覺德行,四國順之。訏謨定命,遠猶辰告。敬慎威儀,維民之則!
Inspect characters + source ↗其在于今,興迷亂于政!顛覆厥德,荒湛于酒。女雖湛樂從,弗念厥紹?罔敷求先王。克共明刑!
Inspect characters + source ↗肆皇天弗尚!如彼泉流,無淪胥以亡。夙興夜寐,洒埽庭內。維民之章:脩爾車馬,弓矢戎兵。用戒戎作,用逷蠻方。
Inspect characters + source ↗質爾人民,謹爾侯度,用戒不虞。慎爾出話,敬爾威儀,無不柔嘉。白圭之玷,尚可磨也。斯言之玷,不可為也!
Inspect characters + source ↗無易由言,無曰苟矣!莫捫朕舌,言不可逝矣!無言不讎,無德不報。惠于朋友,庶民小子。子孫繩繩,萬民靡不承!
Inspect characters + source ↗視爾友君子,輯柔爾顏,不遐有愆?相在爾室,尚不媿于屋漏?無曰不顯,莫予云覯!神之格思,不可度思,矧可射思!
Inspect characters + source ↗辟爾為德,俾臧俾嘉。淑慎爾止,不愆于儀。不僭不賊,鮮不為則。投我以桃,報之以李。彼童而角,實虹小子!
Inspect characters + source ↗荏染柔木,言緡之絲。溫溫恭人,維德之基。其維哲人,告之話言,順德之行。其維愚人,覆謂我僭,民各有心!
Inspect characters + source ↗於乎小子!未知臧否。匪手攜之,言示之事。匪面命之,言提其耳。借曰未知,亦既抱子!民之靡盈:誰夙知而莫成?
Inspect characters + source ↗昊天孔昭!我生靡樂。視爾夢夢,我心慘慘。誨爾諄諄,聽我藐藐。匪用為教,覆用為虐。借曰未知,亦聿既耄!
Inspect characters + source ↗於乎小子!告爾舊止。聽用我謀,庶無大悔。天方艱難,曰喪厥國。取譬不遠,昊天不忒。回遹其德,俾民大棘?《抑》十二章,三章章八句,九章章十句。
Inspect characters + source ↗《桑柔》、芮伯刺厲王也。
Inspect characters + source ↗菀彼桑柔,其下侯旬,捋采其劉。瘼此下民,不殄心憂。倉兄填兮!倬彼昊天,寧不我矜。
Inspect characters + source ↗四牡騤騤,旟旐有翩。亂生不夷,靡國不泯。民靡有黎,具禍以燼。於乎有哀!國步斯頻。
Inspect characters + source ↗國步蔑資,天不我將。靡所止疑,云徂何往?君子實維:秉心無競。誰生厲階,至今為梗?
Inspect characters + source ↗憂心慇慇,念我土宇。我生不辰,逢天僤怒。自西徂東,靡所定處。多我覯痻,孔棘我圉。
Inspect characters + source ↗為謀為毖,亂況斯削。告爾憂恤,誨爾序爵。誰能執熱,逝不以濯?其何能淑,載胥及溺?
Inspect characters + source ↗如彼遡風,亦孔之僾。民有肅心,荓云不逮。好是稼穡,力民代食;稼穡維寶,代食維好。
Inspect characters + source ↗天降喪亂,滅我立王?降此蟊賊,稼穡卒痒。哀恫中國!具贅卒荒?靡有旅力,以念穹蒼!
Inspect characters + source ↗維此惠君!民人所瞻。秉心宣猶,考慎其相。維彼不順!自獨俾臧。自有肺腸,俾民卒狂。
Inspect characters + source ↗瞻彼中林,甡甡其鹿。朋友已譖,不胥以穀。人亦有言:「進退維谷!
Inspect characters + source ↗維此聖人!瞻言百里。維彼愚人!覆狂以喜。匪言不能,胡斯畏忌?
Inspect characters + source ↗維此良人!弗求弗迪。維彼忍心!是顧是復。民之貪亂,寧為荼毒?
Inspect characters + source ↗大風有隧,有空大谷。維此良人!作為式穀。維彼不順!征以中垢。
Inspect characters + source ↗大風有隧,貪人敗類。聽言則對,誦言如醉。匪用其良,覆俾我悖!
Inspect characters + source ↗嗟爾朋友!予豈不知而作?如彼飛蟲,時亦弋獲。既之陰女,反予來赫?
Inspect characters + source ↗民之罔極,職涼善背!為民不利,如云不克?民之回遹,職競用力!
Inspect characters + source ↗民之未戾,職盜為寇,涼曰不可。覆背善詈,雖曰匪予,既作爾歌!
Inspect characters + source ↗《桑柔》十六章,八章章八句,八章章六句。
Inspect characters + source ↗《雲漢》、仍叔美宣王也。宣王承厲王之烈,內有撥亂之志,遇災而懼,側身脩行,欲銷去之。天下喜於王化復行。百姓見憂,故作是詩也。
Inspect characters + source ↗倬彼雲漢,昭回于天。王曰於乎!何辜今之人?天降喪亂,饑饉薦臻。靡神不舉,靡愛斯牲。圭璧既卒,寧莫我聽?
Inspect characters + source ↗旱既大甚,蘊隆蟲蟲。不殄禋祀,自郊徂宮。上下奠瘞,靡神不宗。后稷不克,上帝不臨?秏斁下土,寧丁我躬!
Inspect characters + source ↗旱既太甚,則不可推?兢兢業業,如霆如雷。周餘黎民,靡有孑遺。昊天上帝,則不我遺;胡不相畏,先祖于摧?
Inspect characters + source ↗旱既太甚,則不可沮?赫赫炎炎,云我無所。大命近止!靡瞻靡顧。群公先正,則不我助;父母先祖,胡寧忍予?
Inspect characters + source ↗旱既太甚,滌滌山川。旱魃為虐,如惔如焚。我心憚暑,憂心如熏。群公先正,則不我聞;昊天上帝,寧俾我遯?
Inspect characters + source ↗旱既太甚,黽勉畏去。胡寧瘨我以旱?憯不知其故!祈年孔夙,方社不莫。昊天上帝,則不我虞;敬恭明神,宜無悔怒!
Inspect characters + source ↗旱既太甚,散無友紀。鞫哉庶正!疚哉冢宰!趣馬師氏,膳夫左右!靡人不周,無不能止。瞻卬昊天,云如何里?
Inspect characters + source ↗瞻卬昊天,有嘒其星。大夫君子,昭假無贏,大命近止!無棄爾成。何求為我?以戾庶正!瞻卬昊天,曷惠其寧?《雲漢》八章,章十句。
Inspect characters + source ↗《崧高》、尹吉甫美宣王也。天下復平,能建國、親諸侯、襃賞申伯焉。
Inspect characters + source ↗崧高維嶽,駿極于天。維嶽降神!生甫及申。維申及甫!維周之翰。四國于蕃,四方于宣。
Inspect characters + source ↗亹亹申伯!王纘之事。于邑于謝,南國是式。王命召伯:定申伯之宅。登是南邦,世執其功。
Inspect characters + source ↗王命申伯:式是南邦。因是謝人,以作爾庸。王命召伯:徹申伯土田。王命傅御:遷其私人。
Inspect characters + source ↗申伯之功,召伯是營。有俶其城,寢廟既成。既成藐藐,王錫申伯:四牡蹻蹻,鉤膺濯濯。
Inspect characters + source ↗王遣申伯,路車乘馬:我圖爾居,莫如南土。錫爾介圭,以作爾寶。往近王舅!南土是保。
Inspect characters + source ↗申伯信邁,王餞于郿。申伯還南,謝于誠歸。王命召伯:徹申伯土疆?以峙其粻,式遄其行。
Inspect characters + source ↗申伯番番!既入于謝,徒御嘽嘽。周邦咸喜:戎有良翰。不顯申伯?王之元舅,文武是憲!
Inspect characters + source ↗申伯之德,柔惠且直。揉此萬邦,聞于四國。吉甫作誦,其詩孔碩。其風肆好,以贈申伯!《崧高》八章,章八句。
Inspect characters + source ↗《烝民》、尹吉甫美宣王也。任賢使能,周室中興焉。
Inspect characters + source ↗天生烝民,有物有則。民之秉彝,好是懿德。天監有周,昭假于下,保茲天子,生仲山甫!
Inspect text + teaching note ↗仲山甫之德,柔嘉維則:令儀令色,小心翼翼。古訓是式,威儀是力。天子是若,明命使賦。
Inspect characters + source ↗王命仲山甫:式是百辟,纘戎祖考,王躬是保。出納王命,王之喉舌。賦政于外,四方爰發。
Inspect characters + source ↗肅肅王命,仲山甫將之。邦國若否,仲山甫明之。既明且哲,以保其身。夙夜匪解,以事一人!
Inspect characters + source ↗人亦有言:『柔則茹之,剛則吐之。維仲山甫,柔亦不茹,剛亦不吐。不侮矜寡,不畏彊禦!』
Inspect characters + source ↗人亦有言:『德輶如毛,民鮮克舉之。我儀圖之,維仲山甫舉之,愛莫助之。袞職有闕,維仲山甫補之!』
Inspect characters + source ↗仲山甫出祖,四牡業業,征夫捷捷,每懷靡及。四牡彭彭,八鸞鏘鏘。王命仲山甫:城彼東方。
Inspect characters + source ↗四牡騤騤,八鸞喈喈。仲山甫徂齊,式遄其歸。吉甫作誦,穆如清風。仲山甫永懷,以慰其心!《烝民》八章,章八句。
Inspect characters + source ↗《韓奕》、尹吉甫美宣王也。能錫命諸侯。
Inspect characters + source ↗奕奕梁山,維禹甸之。有倬其道。韓侯受命,王親命之:
Inspect characters + source ↗纘戎祖考!無廢朕命!夙夜匪解,虔共爾位,朕命不易。榦不庭方,以佐戎辟。
Inspect characters + source ↗四牡奕奕,孔脩且張。韓侯入覲,以其介圭,入覲于王。
Inspect characters + source ↗王錫韓侯:淑旂綏章,簟茀錯衡。玄袞赤舄,鉤膺鏤鍚。鞹鞃淺幭,鞗革金厄。
Inspect characters + source ↗韓侯出祖,出宿于屠。顯父餞之,清酒百壺。其殽維何?
Inspect characters + source ↗炰鱉鮮魚。其蔌維何?維筍及蒲。其贈維何?乘馬路車。籩豆有且,侯氏燕胥。
Inspect characters + source ↗韓侯取妻,汾王之甥,蹶父之子。韓侯迎止,于蹶之里。
Inspect characters + source ↗百兩彭彭,八鸞鏘鏘,不顯其光?諸娣從之,祁祁如雲。韓侯顧之,爛其盈門!
Inspect characters + source ↗蹶父孔武!靡國不到。為韓姞相攸,莫如韓樂。
Inspect characters + source ↗孔樂韓土!川澤訏訏,魴鱮甫甫,麀鹿噳噳。有熊有羆,有貓有虎。慶既令居,韓姞燕譽!
Inspect characters + source ↗溥彼韓城!燕師所完。以先祖受命,因時百蠻。
Inspect characters + source ↗王錫韓侯:其追其貊,奄受北國,因以其伯。實墉實壑,實畝實藉。獻其貔皮,赤豹黃羆。
Inspect characters + source ↗《韓奕》六章,章十二句。
Inspect characters + source ↗《江漢》、尹吉甫美宣王也。能興衰撥亂,命召公平淮夷。
Inspect characters + source ↗江漢滔滔,武夫浮浮。匪安匪遊,淮夷來求!
Inspect characters + source ↗既出我車,既設我旟。匪安匪舒,淮夷來鋪!
Inspect characters + source ↗江漢湯湯,武夫洸洸。經營四方,告成于王。四方既平,王國庶定。時靡有爭,王心載寧。
Inspect characters + source ↗江漢之滸,王命召虎:式辟四方,徹我疆土。匪疚匪棘,王國來極,于疆于理,至于南海。
Inspect characters + source ↗王命召虎:來旬來宣。文武受命,召公維翰。無曰予小子!召公是似。肇敏戎公,用錫爾祉!
Inspect characters + source ↗釐爾圭瓚,秬鬯一卣;告于文人。錫山土田,于周受命,自召祖命。虎拜稽首:天子萬年!
Inspect characters + source ↗虎拜稽首,對揚王休。作召公考,天子萬壽!明明天子,令聞不已。矢其文德,洽此四國!《江漢》六章,章八句。
Inspect characters + source ↗《常武》、召穆公美宣王也。有常德以立武事,因以為戒然。
Inspect characters + source ↗赫赫明明,王命卿士,南仲大祖;大師皇父。整我六師,以脩我戎。既敬既戒,惠此南國!
Inspect characters + source ↗王謂尹氏,命程伯休父:左右陳行,戒我師旅。率彼淮浦,省此徐土。不留不處?三事就緒!
Inspect characters + source ↗赫赫業業,有嚴天子!王舒保作:匪紹匪遊,徐方繹騷!震驚徐方,如雷如霆,徐方震驚!
Inspect characters + source ↗王奮厥武!如震如怒。進厥虎臣,闞如虓虎。鋪敦淮濆,仍執醜虜。截彼淮浦,王師之所!
Inspect characters + source ↗王旅嘽嘽!如飛如翰,如江如漢。如山之苞,如川之流。緜緜翼翼,不測不克,濯征徐國!
Inspect characters + source ↗王猶允塞!徐方既來。徐方既同,天子之功!四方既平,徐方來庭。徐方不回,王曰還歸!
Inspect characters + source ↗《常武》六章,章八句。
Inspect characters + source ↗《瞻卬》、凡伯刺幽王大壞也。
Inspect characters + source ↗瞻卬昊天!則不我惠?孔填不寧,降此大厲!邦靡有定,士民其瘵。蟊賊蟊疾,靡有夷屆。罪罟不收,靡有夷瘳!
Inspect characters + source ↗人有土田,女反有之。人有民人,女覆奪之。此宜無罪,女反收之。彼宜有罪,女覆說之。
Inspect characters + source ↗哲夫成城,哲婦傾城。懿厥哲婦!為梟為鴟。婦有長舌,維厲之階。亂匪降自天,生自婦人。匪教匪誨,時維婦寺!
Inspect characters + source ↗鞫人忮忒,譖始竟背。豈曰不極,伊胡為慝?如賈三倍,君子是識;婦無公事,休其蠶織?
Inspect characters + source ↗天何以刺?何神不富?舍爾介狄,維予胥忌?不弔不祥,威儀不類。人之云亡,邦國殄瘁!
Inspect characters + source ↗天之降罔,維其優矣?人之云亡,心之憂矣!天之降罔,維其幾矣?人之云亡,心之悲矣!
Inspect characters + source ↗觱沸檻泉,維其深矣?心之憂矣,寧自今矣:不自我先,不自我後!藐藐昊天,無不克鞏。無忝皇祖,式救爾後!
Inspect characters + source ↗《瞻卬》七章,三章章十句,四章章八句。
Inspect characters + source ↗《召旻》、凡伯刺幽王大壞也。旻、閔也。閔天下無如召公之臣也。
Inspect characters + source ↗旻天疾威!天篤降喪。瘨我饑饉,民卒流亡,我居圉卒荒!
Inspect characters + source ↗天降罪罟!蟊賊內訌。昏椓靡共,潰潰回遹,實靖夷我邦?
Inspect characters + source ↗皋皋訿訿,曾不知其玷?兢兢業業,孔填不寧,我位孔貶?
Inspect characters + source ↗如彼歲旱,草不潰茂,如彼棲苴。我相此邦,無不潰止!
Inspect characters + source ↗維昔之富,不如時!維今之疚,不如茲!彼疏斯粺,胡不自替?職兄斯引!
Inspect characters + source ↗池之竭矣,不云自頻。泉之竭矣,不云自中。溥斯害矣!職兄斯弘,不災我躬?
Inspect characters + source ↗昔先王受命,有如召公。日辟國百里,今也日蹙國百里。於乎哀哉!維今之人,不尚有舊?《召旻》七章,四章章五句,三章章七句。
Inspect characters + source ↗《蕩之什》十一篇,九十二章,七百六十九句。
Inspect characters + source ↗