# -*- mode: org -*- #+TITLE: 韓非子 #+DATE: 2016-08-02 20:08:31 #+PROPERTY: ID KR3c0005 #+PROPERTY: BASEEDITION tls #+PROPERTY: JUAN 16 #+PROPERTY: CAT 1pre-han,哲學思想,法家 # src: HF 17.01:01; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 155; shiping 540 # dating: 8110 ¶ ** 17 備內第十七 人主之患在於信人,¶ 信人,¶ 則制於人。¶ 人臣之於其君,¶ 非有骨肉之親也,¶ 縛於勢而不得不事也。¶ # src: HF 17.01:02; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 155; shiping 540 # dating: 8110 故為人臣者,¶ 窺覘其君心也無須臾之休,¶ 而人主怠慠處其上,¶ 此世所以有劫君 弒主也。¶ # src: HF 17.01:03; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 155; shiping 540 # dating: 8110 為人主而大信其子,¶ 則姦臣得乘於子 以成其私,¶ 故李兌傅趙王 而餓主父。¶ # src: HF 17.01:04; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 155; shiping 540 # dating: 8110 為人主而大信其妻,¶ 則姦臣得乘於妻 以成其私,¶ 故優施傅麗姬 殺申生而立奚齊。¶ # src: HF 17.01:05; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 155; shiping 540 # dating: 8110 夫以妻之近與子之親,¶ 而猶不可信,¶ 則其餘無可信者矣。¶ # src: HF 17.02:01; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 且萬乘之主,¶ 千乘之君,¶ 后妃、夫人適子為太子者,¶ 或有欲其君之蚤死者。¶ # src: HF 17.02:02; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 何以知其然?¶ 夫妻者,¶ 非有骨肉之恩也,¶ 愛則親,¶ 不愛則䟽。¶ 語曰:¶ 「其母好者其子抱。」¶ # src: HF 17.02:03; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 然則其為之反也,¶ 其母惡者其子釋。¶ 丈夫年五十 而好色未解也,¶ 婦人年三十而美色衰矣。¶ # src: HF 17.02:04; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 以衰美之婦人事好色之丈夫,¶ 則身見䟽賤,¶ 而子疑不為後,¶ 此后妃、¶ 夫人之所以冀其君之死者也。¶ # src: HF 17.02:05; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 唯母為后而子為主,¶ 則令無不行,¶ 禁無不止,¶ 男女之樂不減於先君,¶ 而擅萬乘不疑,¶ 此鴆毒扼昧之所以用也。¶ 故《桃左春秋》曰:¶ 「人主之疾死者不能處半。」¶ # src: HF 17.02:06; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 人主弗知,¶ 則亂多資。¶ 故曰:¶ 利君死者眾,¶ 則人主危。¶ # src: HF 17.02:07; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 故王良愛馬,¶ 越王勾踐愛人,¶ 為戰與馳。¶ 醫善吮人之傷,¶ 含人之血,¶ 非骨肉之親也,¶ 利所加也。¶ # src: HF 17.02:08; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 故輿人成輿,¶ 則欲人之富貴;¶ 匠人成棺,¶ 則欲人之夭死也。¶ 非輿人仁而匠人賊也,¶ 人不貴 則輿不售,¶ 人不死 則棺不買。¶ 情非憎人也,¶ 利在人之死也。¶ # src: HF 17.02:09; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 故后妃、¶ 夫人太子之黨成 而欲君之死也,¶ 君不死 則勢不重。¶ 情非憎君也,¶ 利在君之死也。¶ # src: HF 17.02:10; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 故人主不可以不加心於利己死者。¶ 故日月暈圍於外,¶ 其賊在內,¶ 備其所憎,¶ 禍在所愛。¶ # src: HF 17.02:11; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 是故明王 不舉不參之事,¶ 不食非常之食;¶ 遠聽而近視 以審內外之失,¶ 省同異之言 以知朋黨之分;¶ 偶參伍之驗 以責陳言之實;¶ # src: HF 17.02:12; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 執後以應前,¶ 按法以治眾,¶ 眾端以參觀。¶ # src: HF 17.02:13; jiaoshi 195; jishi 289; jiaozhu 156; shiping 540 # dating: 8110 士無幸賞,¶ 無踰行;¶ 殺必當,¶ 罪不赦,¶ 則姦邪無所容其私。¶ # src: HF 17.03:01; jiaoshi 198; jishi 290; jiaozhu 158; shiping 547 # dating: 8110 徭役多則民苦,¶ 民苦則權勢起,¶ 權勢起則復除重,¶ 復除重則貴人富。¶ # src: HF 17.03:02; jiaoshi 198; jishi 290; jiaozhu 158; shiping 547 # dating: 8110 苦民以富貴人,¶ 起勢以藉人臣,¶ 非天下長利也。¶ 故曰:¶ 徭役少則民安,¶ 民安則下無重權,¶ 下無重權 則權勢滅,¶ 權勢滅則德在上矣。¶ # src: HF 17.03:03; jiaoshi 198; jishi 290; jiaozhu 158; shiping 547 # dating: 8110 今夫水之勝火亦明矣,¶ 然而釜鬵間之,¶ 水煎沸竭盡其上,¶ 而火得熾盛焚其下,¶ 水失其所以勝者矣。¶ # src: HF 17.03:04; jiaoshi 198; jishi 290; jiaozhu 158; shiping 547 # dating: 8110 今夫治之禁姦又明於此,¶ 然守法之臣為釜鬵之行,¶ 則法獨明於胸中,¶ 而已失其所以禁姦者矣。¶ # src: HF 17.03:05; jiaoshi 198; jishi 290; jiaozhu 158; shiping 547 # dating: 8110 上古之傳言,¶ 《春秋》所記,¶ 犯法為逆以成大姦者,¶ 未嘗不從尊貴之臣也。¶ 然而法令之所以備,¶ 刑罰之所以誅,¶ 常於卑賤,¶ 是以其民絕望,¶ 無所告愬。¶ # src: HF 17.03:06; jiaoshi 198; jishi 290; jiaozhu 158; shiping 547 # dating: 8110 大臣比周,¶ 蔽上為一,¶ 陰相善而陽相惡,¶ 以示無私,¶ 相為耳目,¶ 以候主隙。¶ # src: HF 17.03:07; jiaoshi 198; jishi 290; jiaozhu 158; shiping 547 # dating: 8110 人主掩蔽,¶ 無道得聞,¶ 臣專法而行之,¶ 周天子是也。¶ 偏借其權勢,¶ 則上下易位矣,¶ 此言人臣之不可借權勢也。