# -*- mode: mandoku-view -*- #+TITLE: 孟子 #+DATE: 2016-08-10 10:04:34 #+PROPERTY: ID KR1h0001 #+PROPERTY: BASEEDITION tls #+PROPERTY: JUAN 13 #+PROPERTY: CAT 1pre-han,經學典籍,四書類 # src: MENG 7B01:01; tr. D. C. Lau 2.287 # dating: 8110 ¶ ** 14 《盡心下》 14.1孟子曰:¶ 「不仁哉 梁惠王也!¶ 仁者 以其所愛及其所不愛,¶ 不仁者 以其所不愛及其所愛。」¶ 公孫丑問曰:¶ 「何謂也?」¶ # src: MENG 7B01:02; tr. D. C. Lau 2.287 # dating: 8110 「梁惠王以土地之故,¶ 糜爛其民而戰之,¶ 大敗,¶ 將復之,¶ 恐不能勝,¶ 故驅其所愛子弟以殉之,¶ 是之謂 以其所不愛及其所愛也。 # src: MENG 7B02:01; tr. D. C. Lau 2.287 # dating: 8110 ¶ 14.2孟子曰:¶ 「春秋無義戰。¶ 彼善於此,¶ 則有之矣。¶ 征者,¶ 上伐下也,¶ 敵國不相征也。」¶ # src: MENG 7B03:01 tr. D. C. Lau 2.287 # dating: 8110 14.3孟子曰:¶ 「盡信《書》,¶ 則不如無《書》。¶ 吾於《武成》,¶ 取二三策而已矣。¶ 仁人無敵於天下,¶ 以至仁伐至不仁,¶ 而何其血之流杵也?」¶ # src: MENG 7B04:01; tr. D. C. Lau 2.28 # dating: 8110 14.4孟子曰:¶ 「有人曰:¶ 『我善為陳,¶ 我善為戰。』¶ 大罪也。¶ 國君好仁,¶ 天下無敵焉。¶ 南面而征,北狄怨;¶ 東面而征,西夷怨,¶ 曰:¶ 『奚為後我?』¶ # src: MENG 7B04:02; tr. D. C. Lau 2.28 # dating: 8110 武王之伐殷也,¶ 革車三百兩,¶ 虎賁三千人。¶ 王曰:¶ 『無畏!¶ 寧爾也,¶ 非敵百姓也。』¶ # src: MENG 7B04:03; tr. D. C. Lau 2.28 # dating: 8110 若崩厥角稽首。¶ 征之為言正也,¶ 各欲正己也,¶ 焉用戰?」¶ # src: MENG 7B05:01; tr. D. C. Lau 2.289 # dating: 8110 14.5孟子曰:¶ 「梓匠輪輿 能與人規矩,¶ 不能使人巧。」¶ # src: MENG 7B06:01; tr. D. C. Lau 2.289 # dating: 8110 14.6孟子曰:¶ 「舜之飯糗茹草也,¶ 若將終身焉;¶ 及其為天子也,¶ 被袗衣,¶ 鼓琴,¶ 二女 果,¶若固有之。」¶ # src: MENG 7B07:01; tr. D. C. Lau 2.289 # dating: 8110 14.7孟子曰:¶ 「吾今而後知 殺人親之重也:¶ 殺人之父,¶ 人亦殺其父;¶ 殺人之兄,¶ 人亦殺其兄。¶ 然則非自殺之也,¶ 一間耳。」¶ # src: MENG 7B08:01; tr. D. C. Lau 2.289 # dating: 8110 14.8孟子曰:¶ 「古之為關也,¶ 將以禦暴;¶ 今之為關也,¶ 將以為暴。」¶ # src: MENG 7B09:01; tr. D. C. Lau 2.289 # dating: 8110 14.9孟子曰:¶ 「身不行道,¶ 不行於妻子;¶ 使人不以道,¶ 不能行於妻子。」¶ # src: MENG 7B10:01; tr. D. C. Lau 2.289 # dating: 8110 14.10孟子曰:¶ 「周于利者 凶年不能殺,¶ 周于德者 邪世不能亂。」¶ # src: MENG 7B11:01; tr. D. C. Lau 2.291 # dating: 8110 14.11孟子曰:¶ 「好名之人 能讓千乘之國,¶ 苟非其人,¶ 簞食豆羹見於色。」¶ # src: MENG 7B12:01; tr. D. C. Lau 2.291 # dating: 8110 14.12孟子曰:¶ 「不信仁賢,¶ 則國空虛;¶ 無禮義,¶ 則上下亂;¶ 無政事,¶ 則財用不足。」¶ # src: MENG 7B13:01; tr. D. C. Lau 2.291 # dating: 8110 14.13孟子曰:¶ 「不仁而得國者,¶ 有之矣;¶ 不仁而得天下者,¶ 未之有也。」¶ # src: MENG 7B14:01; tr. D. C. Lau 2.291 # dating: 8110 14.14孟子曰:¶ 「民為貴,¶ 社稷次之,¶ 君為輕。¶ 是故得乎丘民而為天子,¶ 得乎天子為諸侯,¶ 得乎諸侯為大夫。¶ # src: MENG 7B14:02; tr. D. C. Lau 2.291 # dating: 8110 諸侯危社稷,¶ 則變置。¶ 犧牲既成,¶ 粢盛既絜,¶ 祭祀以時,¶ 然而旱乾水溢,¶ 則變置社稷。」¶ # src: MENG 7B15:01; tr. D. C. Lau 2.291 # dating: 8110 14.15孟子曰:¶ 「聖人、¶ 百世之師也,¶ 伯夷、柳下惠是也。¶ 故聞伯夷之風者,¶ 頑夫廉,¶ 懦夫有立志;¶ # src: MENG 7B15:02; tr. D. C. Lau 2.291 # dating: 8110 聞柳下惠之風者,¶ 薄夫敦,¶ 鄙夫寬。¶ 奮乎百世之上,¶ 百世之下聞者莫不興起也。¶ 非聖人而能若是乎?¶ 而況於親炙之者乎?」¶ # src: MENG 7B16:01; tr. D. C. Lau 2.293 # dating: 8110 14.16孟子曰:¶ 「仁也者、¶ 人也。¶ 合而言之,¶ 道也。」¶ # src: MENG 7B17:01; tr. D. C. Lau 2.293 # dating: 8110 14.17孟子曰:¶ 「孔子之去魯,¶ 曰:¶ 『遲遲吾行也,¶ 去父母國之道也。』¶ 去齊,¶ 接淅而行,¶ 去他國之道也。」¶ # src: MENG 7B18:01; tr. D. C. Lau 2.293; revised tr. CH # dating: 8110 14.18孟子曰:¶ 「君子之戹於陳蔡之間,¶ 無上下之交也。」¶ # src: MENG 7B19:01; tr. D. C. Lau 2.293 # dating: 8110 14.19貉稽曰:¶ 「稽大不理於口。」¶ 孟子曰:¶ 「無傷也。¶ 士憎茲多口。¶ # src: MENG 7B19:02; tr. D. C. Lau 2.293 # dating: 8110 《詩》云:¶ 『憂心悄悄,¶ 慍于群小。』¶ 孔子也。¶ 『肆不殄厥慍,¶ 亦不殞厥問。』¶ 文王也。」¶ # src: MENG 7B20:01; tr. D. C. Lau V2.293 # dating: 8110 14.20孟子曰:¶ 「賢者以其昭昭 使人昭昭,¶ 今以其昏昏 使人昭昭。」¶ # src: MENG 7B21:01; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 14.21孟子謂高子曰:¶ 「山徑之蹊,間 介然用之而成路;¶ 為間不用,¶ 則茅塞之矣。¶ 今茅塞子之心矣。」¶ # src: MENG 7B22; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 14.22高子曰:¶ 「禹之聲 尚文王之聲。」¶ 孟子曰:¶ 「何以言之?」¶ 曰:¶ 「以追蠡。」¶ 曰:¶ 「是奚足哉?¶ 城門之軌,¶ 兩馬之力與?」¶ # src: MENG 7B23:01; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 14.23齊饑。¶ 陳臻曰:¶ 「國人皆以夫子 將復為發棠,¶ 殆不可復。」¶ # src: MENG 7B23:02; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「是為馮婦也。¶ 晉人有馮婦者,¶ 善搏虎,¶ 卒為善士。¶ 則之野,¶ 有眾逐虎。¶ 虎負嵎,¶ 莫之敢攖。¶ # src: MENG 7B23:03; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 望見馮婦,¶ 趨而迎之。¶ 馮婦攘臂下車。¶ 眾皆悅之,¶ 其為士者笑之。」¶ # src: MENG 7B24:01; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 14.24孟子曰:¶ 「口之於味也,¶ 目之於色也,¶ 耳之於聲也,¶ 鼻之於臭也,¶ 四肢之於安佚也,¶ 性也,¶ 有命焉,¶ 君子不謂性也。¶ # src: MENG 7B24:02; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 仁之於父子也,¶ 義之於君臣也,¶ 禮之於賓主也,¶ 知之於賢者也,¶ 聖人之於天道也,¶ 命也,¶ 有性焉,¶ 君子不謂命也。」¶ # src: MENG 7B25:01; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 14.25浩生不害問曰:¶ 「樂正子 何人也?」¶ 孟子曰:¶ 「善人也,¶ 信人也。」¶ 「何謂善?¶ 何謂信?」¶ # src: MENG 7B25:02; tr. D. C. Lau 2.295 # dating: 8110 曰:¶ 「可欲之謂善,¶ 有諸己之謂信,¶ 充實之謂美,¶ 充實而有光輝之謂大,¶ 大而化之之謂聖,¶ 聖而不可知之之謂神。¶ 樂正子,¶ 二之中、¶ 四之下也。」¶ # src: MENG 7B27:01; tr. D. C. Lau 2.297 # dating: 8110 14.26孟子曰:¶ 「逃墨必歸於楊,¶ 逃楊必歸於儒。¶ 歸, 斯受之而已矣。¶ 今之與楊、墨辯者,¶ 如追放豚,¶ 既入其苙,¶ 又從而招之。」¶ # src: MENG 7B27:01; tr. D. C. Lau 2.297 # dating: 8110 14.27孟子曰:¶ 「有布縷之征,¶ 粟米之征,¶ 力役之征。¶ 君子用其一,¶ 緩其二。¶ 用其二 而民有殍,¶ 用其三 而父子離。」¶ # src: MENG 7B28:01; tr. D. C. Lau 2.297 # dating: 8110 14.28孟子曰:¶ 「諸侯之寶三:¶ 土地、¶人民、政事。¶ 寶珠玉者,¶ 殃必及身。」¶ # src: MENG 7B29:01; tr. D. C. Lau 2.297 # dating: 8110 14.29盆成括仕於齊,¶ 孟子曰:¶ 「死矣盆成括!」¶ 盆成括見殺,¶ 門人問曰:¶ 「夫子何以知其將見殺?」¶ 曰:¶ 「其為人也 小有才,¶ 未聞君子之大道也,¶ 則足以殺其軀而已矣。」¶ # src: MENG 7B30:01; tr. D. C. Lau 2.297 # dating: 8110 14.30孟子之滕,¶ 館於上宮。¶ 有業屨於牖上,¶ 館人求之弗得。¶ 或問之曰:¶ 「若是乎從者之廀也?」¶ # src: MENG 7B30:02; tr. D. C. Lau 2.297 # dating: 8110 曰:¶ 「子以是為竊屨來與?」¶ 曰:¶ 「殆非也。」¶ 「夫予之設科也,¶ 往者不追,¶ 來者不拒。¶ 苟以是心至,¶ 斯受之而已矣。」¶ # src: MENG 7B31:01; tr. D. C. Lau 2.299 # dating: 8110 14.31孟子曰:¶ 「人皆有所不忍,¶ 達之於其所忍。¶ 仁也;¶ 人皆有所不為,¶ 達之於其所為,¶ 義也。¶ 人能充無欲害人之心,¶ 而仁不可勝用也;¶ # src: MENG 7B31:02 tr. D. C. Lau 2.299 # dating: 8110 人能充無穿踰之心,¶ 而義不可勝用也;¶ 人能充無受爾汝之實,¶ 無所往而不為義也。¶ 士未可以言而言,¶ 是以言餂之也;¶ 可以言而不言,¶ 是以不言餂之也,¶ 是皆穿踰之類也。」¶ # src: MENG 7B32:01; tr. D. C. Lau 2.299 # dating: 8110 14.32孟子曰:¶ 「言近而指遠者,¶ 善言也;¶ 守約而施博者,¶ 善道也。¶ 君子之言也,¶ 不下帶 而道存焉;¶ 君子之守,¶ 脩其身 而天下平。¶ # src: MENG 7B32:02; tr. D. C. Lau 2.299 # dating: 8110 人病舍其田 而芸人之田,¶ 所求於人者重,¶ 而所以自任者輕。」¶ # src: MENG 7B33:01; tr. D. C. Lau 2.301 # dating: 8110 14.33孟子曰:¶ 「堯舜,¶ 性者也;¶ 湯武,¶ 反之也。¶ # src: MENG 7B33:02; tr. D. C. Lau 2.301 # dating: 8110 動容周旋中禮者,¶ 盛德之至也。¶ 哭死而哀,¶ 非為生者也。¶ 經德不回,¶ 非以干祿也。¶ 言語必信,¶ 非以正行也。¶ 君子行法,¶ 以俟命而已矣。」¶ # src: MENG 7B34:01; tr. D. C. Lau 2.301 # dating: 8110 14.34孟子曰:¶ 「說大人,¶ 則藐之,¶ 勿視其巍巍然。¶ 堂高數仞,¶ 榱題數尺,¶ 我得志,弗為也。¶ 食前方丈,¶ 侍妾數百人,¶ 我得志,弗為也。¶ # src: MENG 7B34:02; tr. D. C. Lau 2.301 # dating: 8110 般樂飲酒,¶ 驅騁田獵,¶ 後車千乘,¶ 我得志,弗為也。¶ 在彼者,¶ 皆我所不為也;¶ 在我者,¶ 皆古之制也,¶ 吾何畏彼哉?」¶ # src: MENG 7B35:01; tr. D. C. Lau 2.301 # dating: 8110 14.35孟子曰:¶ 「養心莫善於寡欲。¶ 其為人也寡欲,¶ 雖有不存焉者,¶ 寡矣;¶ 其為人也多欲,¶ 雖有存焉者,¶ 寡矣。」¶ # src: MENG 7B36:01; tr. D. C. Lau 2.301 # dating: 8110 14.36曾晳嗜羊棗,¶ 而曾子不忍食羊棗。¶ 公孫丑問曰:¶ 「膾炙與羊棗孰美?」¶ 孟子曰:¶ 「膾炙哉!」¶ # src: MENG 7B36:02; tr. D. C. Lau 2.301 # dating: 8110 公孫丑曰:¶ 「然則曾子何為食膾炙 而不食羊棗?」¶ 曰:¶ 「膾炙、所同也,¶ 羊棗、所獨也。¶ 諱名不諱姓,¶ 姓、所同也,¶ 名、所獨也。」¶ # src: MENG 7B37:01; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 14.37萬章問曰:¶ 「孔子在陳 曰:¶ 『盍歸乎來!¶ 吾黨之小子狂簡,¶ 進取,¶ 不忘其初。』¶ 孔子在陳,¶ 何思魯之狂士?」¶ # src: MENG 7B37:02; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「孔子¶ 『不得中道而與之,¶ 必也狂狷乎!¶ 狂者進取,¶ 狷者有所不為也。』¶ 孔子豈不欲中道哉?¶ 不可必得,¶ 故思其次也。」¶ # src: MENG 7B37:02:03; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 「敢問何如斯可謂狂矣?」¶ 曰:¶ 「如琴張、¶曾晳、牧皮者,¶ 孔子之所謂狂矣。」¶ 「何以謂之狂也?」¶ 曰:¶ 「其志嘐嘐然,¶ 曰:¶ 『古之人,¶ 古之人。』¶ 夷考其行,¶ 而不掩焉者也。¶ # src: MENG 7B37:02:04; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 狂者又不可得,¶ 欲得不屑不絜之士而與之,¶ 是獧也,¶ 是又其次也。¶ 孔子曰:¶ 『過我門而不入我室,¶ 我不憾焉者,¶ 其惟鄉原乎!¶ 鄉原、¶ 德之賊也。』」¶ # src: MENG 7B37:02:05; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 曰:¶ 「何如斯可謂之鄉原矣?」¶ 曰:¶ 「何以是嘐嘐也?」¶ 言不顧行,¶ 行不顧言,¶ 則曰:¶ 「古之人,古之人。」¶ # src: MENG 7B37:02:06; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 行何為踽踽涼涼?¶ 生斯世也,¶ 為斯世也,¶ 善斯可矣。¶ 閹然媚於世也者,¶ 是鄉原也。」¶ # src: MENG 7B37:02:07; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 萬子曰:¶ 「一鄉皆稱原人焉,¶ 無所往而不為原人,¶ 孔子以為德之賊,¶ 何哉?」¶ # src: MENG 7B37:02:08; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 曰:¶ 「非之無舉也,¶ 刺之無刺也,¶ 同乎流俗,¶ 合乎汙世,¶ 居之似忠信,¶ 行之似廉絜,¶ 眾皆悅之,¶ 自以為是,¶ 而不可與入堯舜之道,¶ 故曰¶也。 # src: MENG 7B37:02:09; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 『德之賊』孔子曰:¶ 『惡似而非者:¶ 惡莠,¶ 恐其亂苗也;¶ 惡佞,¶ 恐其亂義也;¶ 惡利口,¶ 恐其亂信也,¶ # src: MENG 7B37:02:10; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 惡鄭聲,¶ 恐其亂樂也;¶ 惡紫,¶ 恐其亂朱也;¶ 惡鄉原,¶ 恐其亂德也。』¶ # src: MENG 7B37:02:11; tr. D. C. Lau 2.303 # dating: 8110 君子反經而已矣。¶ 經正,¶ 則庶民興;¶ 庶民興,¶ 斯無邪慝矣。」¶ # src: MENG 7B38:01; tr. D. C. Lau 2.305 # dating: 8110 14.38孟子曰:¶ 「由堯舜至於湯,¶ 五百有餘歲;¶ 若禹、¶ 皋陶,則見而知之;¶ 若湯,則聞而知之。¶ # src: MENG 7B38:02; tr. D. C. Lau 2.305 # dating: 8110 由湯至於文王,¶ 五百有餘歲,¶ 若伊尹、¶萊朱,則見而知之;¶ 若文王,則聞而知之。¶ 由文王至於孔子,¶ 五百有餘歲,¶ 若太公望、散宜生,¶ 則見而知之;¶ 若孔子,則聞而知之。¶ # src: MENG 7B38:03; tr. D. C. Lau 2.305 # dating: 8110 由孔子而來至於今,¶ 百有餘歲,¶ 去聖人之世 若此其未遠也,¶ 近聖人之居 若此其甚也,¶ 然而無有乎爾,¶ 則亦無有乎爾。」