# -*- mode: mandoku-view -*- #+TITLE: 孟子 #+DATE: 2016-08-10 10:04:34 #+PROPERTY: ID KR1h0001 #+PROPERTY: BASEEDITION tls #+PROPERTY: JUAN 11 #+PROPERTY: CAT 1pre-han,經學典籍,四書類 # src: MENG 6B01:01; tr. D. C. Lau 2. 243 # dating: 8110 ¶ ** 12 《告子下》 12.1任人有問屋廬子曰:¶ 「禮與食孰重?」¶ 曰:¶ 「禮重。」¶ 「色與禮孰重?」¶ 曰:¶ 「禮重。」¶ # src: MENG 6B01:02; tr. D. C. Lau 2. 243 # dating: 8110 曰:¶ 「以禮食,則飢而死;¶ 不以禮食,則得食,¶ 必以禮乎?¶ 親迎,則不得妻;¶ 不親迎,則得妻,¶ 必親迎乎?」¶ 屋廬子不能對,¶ # src: MENG 6B01:03; tr. D. C. Lau 2. 243 # dating: 8110 明日之鄒 以告孟子。 ¶ 孟子曰:¶ 「於荅是也何有?¶ 不揣其本,¶ 而齊其末,¶ 方寸之木可使高於岑樓。¶ # src: MENG 6B01:04; tr. D. C. Lau 2. 243 # dating: 8110 金重於羽者,¶ 豈謂一鉤金 與一輿羽之謂哉?¶ 取食之重者 與禮之輕者而比之,¶ 奚翅食重?¶ 取色之重者 與禮之輕者而比之,¶ 奚翅色重?¶ # src: MENG 6B01:05; tr. D. C. Lau 2. 243 # dating: 8110 往應之曰:¶ 『紾兄之臂而奪之食,¶ 則得食;¶ 不紾,¶ 則不得食,¶ 則將紾之乎?¶ 踰東家牆而摟其處子,¶ 則得妻;¶ 不摟,¶ 則不得妻;¶ 則將摟之乎?』」¶ # src: MENG 6B02:01; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 12.2曹交問曰:¶ 「人皆可以為堯舜,¶ 有諸?」¶ 孟子曰:¶ 「然。」¶ 「交聞文王十尺,¶ 湯九尺,¶ 今交九尺四寸以長,¶ 食粟而已,¶ 如何則可?」¶ # src: MENG 6B02:02; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「奚有於是?¶ 亦為之而已矣。¶ 有人於此,¶ 力不能勝一匹雛,¶ 則為無力人矣;¶ 今曰舉百鈞,¶ 則為有力人矣。¶ 然則舉烏獲之任,¶ 是亦為烏獲而已矣。¶ # src: MENG 6B02:03; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 夫人豈以不勝為患哉?¶ 弗為耳。¶ 徐行後長者 謂之弟,¶ 疾行先長者 謂之不弟。¶ # src: MENG 6B02:04; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 夫徐行者、¶ 豈人所不能哉?¶ 所不為也。¶ 堯舜之道,¶ 孝悌而已矣。¶ 子服堯之服,¶ 誦堯之言,¶ 行堯之行,¶ 是堯而已矣。¶ # src: MENG 6B02:05; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 子服桀之服,¶ 誦桀之言,¶ 行桀之行,¶ 是桀而已矣。」¶ # src: MENG 6B02:06; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「交得見於鄒君,¶ 可以假館,¶ 願留而受業於門。」¶ 曰:¶ 「夫道若大路然,¶ 豈難知哉?¶ 人病不求耳。¶ 子歸而求之,¶ 有餘師。」¶ # src: MENG 6B03:01; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 12.3公孫丑問曰:¶ 「高子曰:¶ 《小弁》、¶ 小人之詩也。」¶ 孟子曰:¶ 「何以言之?」¶ 曰:¶ 「怨。」¶ # src: MENG 6B03:02; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「固哉,¶ 高叟之為詩也!¶ 有人於此,¶ 越人關弓而射之,¶ 則己談笑而道之;¶ 無他,¶ 疏之也。¶ # src: MENG 6B03:03; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 其兄關弓而射之,¶ 則己垂涕泣而道之;¶ 無他,¶ 戚之也。¶ 《小弁》之怨,¶ 親親也。¶ 親親、¶ 仁也。¶ 固矣夫 高叟之為詩也!」¶ # src: MENG 6B03:04; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「《凱風》何以不怨?」¶ 曰:¶ 「《凱風》、¶ 親之過小者也;¶ 《小弁》、¶ 親之過大者也。¶ 親之過大而不怨,¶ 是愈疏也;¶ 親之過小而怨,¶ 是不可磯也。¶ # src: MENG 6B03:05; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 愈疏、¶ 不孝也;¶ 不可磯、¶ 亦不孝也。¶ 孔子曰:¶ 『舜其至孝矣,¶ 五十而慕。』」¶ # src: MENG 6B04:01; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 12.4宋牼將之楚,¶ 孟子遇於石丘,¶ 曰:¶ 「先生將何之?」¶ # src: MENG 6B04:02; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「吾聞秦楚搆兵,¶ 我將見楚王 說而罷之。¶ 楚王不悅,¶ 我將見秦王 說而罷之。¶ 二王我將有所遇焉。」¶ # src: MENG 6B04:03; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「軻也請無問其詳,¶ 願聞其指。¶ 說之將何如?」¶ 曰:¶ 「我將言其不利也。」¶ # src: MENG 6B04:04; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「先生之志則大矣,¶ 先生之號則不可。¶ 先生以利說秦楚之王,¶ 秦楚之王悅於利 以罷三軍之師,¶ 是三軍之士樂罷 而悅於利也。¶ # src: MENG 6B04:05; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 為人臣者 懷利以事其君,¶ 為人子者 懷利以事其父,¶ 為人弟者 懷利以事其兄,¶ 是君臣、¶ 父子、兄弟終去仁義,¶ 懷利以相接,¶ 然而不亡者,¶ 未之有也。¶ # src: MENG 6B04:06; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 先生以仁義說秦楚之王,¶ 秦楚之王悅於仁義 以罷三軍之師,¶ 是三軍之士樂罷 而悅於仁義也。¶ # src: MENG 6B04:07; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 為人臣者 懷仁義以事其君,¶ 為人子者 懷仁義以事其父,¶ 為人弟者 懷仁義以事其兄,¶ # src: MENG 6B04:08; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 是君臣、¶ 父子、¶ 兄弟去利、¶ 懷仁義以相接也,¶ 然而不王者,¶ 未之有也。¶ 何必曰利?」¶ # src: MENG 6B05:01; tr. D. C. Lau 2.249 # dating: 8110 12.5孟子居鄒,¶ 季任為任處守,¶ 以幣交,¶ 受之而不報。¶ 處於平陸,¶ 儲子為相,¶ 以幣交,¶ 受之而不報。¶ # src: MENG 6B05:02; tr. D. C. Lau 2.249 # dating: 8110 他日,由鄒之任,¶ 見季子;¶ 由平陸之齊,¶ 不見儲子。¶ 屋廬子喜曰:¶ 「連得間矣。」¶ 問曰:¶ 「夫子之任,見季子;¶ 之齊,不見儲子,¶ 為其為相與?」¶ # src: MENG 6B05:03; tr. D. C. Lau 2.249 # dating: 8110 曰:¶ 「非也;¶ 《書》曰:¶ 『享多儀,¶ 儀不及物 曰不享,¶ 惟不役志于享。』¶ 為其不成享也。」¶ # src: MENG 6B05:04; tr. D. C. Lau 2.249 # dating: 8110 屋廬子悅。¶ 或問之。¶ 屋廬子曰:¶ 「季子不得之鄒,¶ 儲子得之平陸。」¶ # src: MENG 6B06:01; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 12.6淳于髡曰:¶ 「先名實者,¶ 為人也;¶ 後名實者,¶ 自為也。¶ 夫子在三卿之中,¶ 名實未加 於上下而去之,¶ 仁者固如此乎?」¶ # src: MENG 6B06:02; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「居下位,¶ 不以賢事不肖者,¶ 伯夷也;¶ 五就湯、¶ 五就桀者,¶ 伊尹也;¶ 不惡汙君、¶ 不辭小官者,¶ 柳下惠也。¶ # src: MENG 6B06:03; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 三子者不同道,¶ 其趨一也。¶ 一者何也?¶ 曰: 仁也。¶ 君子亦仁而已矣。¶ 何必同?」¶ # src: MENG 6B06:04; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「魯繆公之時,¶ 公儀子為政,¶ 子柳、子思為臣,¶ 魯之削也滋甚;¶ 若是乎,賢者之無益於國也!」¶ # src: MENG 6B06:05; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「虞不用百里奚而亡,¶ 秦繆公用之而霸。¶ 不用賢則亡,¶ 削何可得歟?」¶ # src: MENG 6B06:06; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「昔者 王豹處於淇,¶ 而河西善謳;¶ 緜駒處於高唐,¶ 而齊右善歌;¶ 華周杞梁之妻 善哭其夫 而變國俗。¶ # src: MENG 6B06:07; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 有諸內,¶ 必形諸外。¶ 為其事 而無其功者,¶ 髡未嘗覩之也。¶ 是故無賢者也;¶ 有則髡必識之。」¶ # src: MENG 6B06:08; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 曰:¶ 「孔子為魯司寇,¶ 不用,¶ 從而祭,¶ 燔肉不至,¶ 不稅冕而行。¶ 不知者以為為肉也,¶ 其知者以為為無禮也。¶ # src: MENG 6B06:09; tr. D. C. Lau 2.24 # dating: 8110 乃孔子則欲以微罪行,¶ 不欲為苟去。¶ 君子之所為,¶ 眾人固不識也。」¶ # src: MENG 6B07:01; tr. D. C. Lau 2.252 # dating: 8110 12.7孟子曰:¶ 「五霸者,¶ 三王之罪人也;¶ 今之諸侯,¶ 五霸之罪人也;¶ 今之大夫,¶ 今之諸侯之罪人也。¶ # src: MENG 6B07:02; tr. D. C. Lau 2.252 # dating: 8110 天子適諸侯曰巡狩,¶ 諸侯朝於天子曰述職。¶ 春省耕而補不足,¶ 秋省斂而助不給。¶ # src: MENG 6B07:03; tr. D. C. Lau 2.252 # dating: 8110 入其疆,¶ 土地辟,¶ 田野治,¶ 養老尊賢,¶ 俊傑在位,¶ 則有慶;¶ 慶以地。¶ # src: MENG 6B07:04; tr. D. C. Lau 2.252 # dating: 8110 入其疆,¶ 土地荒蕪,¶ 遺老失賢,¶ 掊克在位,¶ 則有讓。¶ 一不朝,¶ 則貶其爵;¶ 再不朝,¶ 則削其地;¶ 三不朝,¶ 則六師移之。¶ # src: MENG 6B07:05; tr. D. C. Lau 2.252 # dating: 8110 是故天子討而不伐,¶ 諸侯伐而不討。¶ 五霸者、¶ 摟諸侯以伐諸侯者也,¶ 故曰:¶ 『五霸者、¶ 三王之罪人也。¶ # src: MENG 6B07:06; tr. D. C. Lau 2.252 # dating: 8110 五霸、¶ 桓公為盛。¶ 葵丘之會,¶ 諸侯束牲載書而不歃血。¶ 初命曰:¶ 『誅不孝,¶ 無易樹子,¶ 無以妾為妻。¶ # src: MENG 6B07:07; tr. D. C. Lau 2.253 # dating: 8110 再命曰:¶ 『尊賢育才,¶ 以彰有德。』¶ 三命曰:¶ 『敬老慈幼,¶ 無忘賓旅。』¶ 四命曰:¶ 『士無世官,¶ 官事無攝,¶ 取士必得,¶ 無專殺大夫。』¶ # src: MENG 6B07:08; tr. D. C. Lau 2.253 # dating: 8110 五命曰:¶ 『無曲防,¶ 無遏糴,¶ 無有封而不告。』¶ 曰: 『凡我同盟之人,¶ 既盟之後,¶ 言歸于好。』¶ # src: MENG 6B07:09; tr. D. C. Lau 2.253 # dating: 8110 今之諸侯 皆犯此五禁,¶ 故曰:¶ 『今之諸侯,¶ 五霸之罪人也。』¶ # src: MENG 6B07:10, tr. D. C. Lau 2.253 # dating: 8110 長君之惡 其罪小,¶ 逢君之惡 其罪大。¶ 今之大夫皆逢君之惡,¶ 故曰:¶ 『今之大夫,¶ 今之諸侯之罪人也。』¶ # src: MENG 6B08:01; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 12.8魯欲使慎子為將軍。¶ 孟子曰:¶ 「不教民而用之 謂之殃民。¶ 殃民者,¶ 不容於堯舜之世。¶ 一戰勝齊,¶ 遂有南陽,¶ 然且不可。」¶ # src: MENG 6B08:02; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 慎子勃然不悅曰:¶ 「此則滑釐所不識也。」¶ 曰:¶ 「吾明告子。¶ 天子之地方千里;¶ 不千里,¶ 不足以待諸侯。¶ # src: MENG 6B08:03; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 諸侯之地方百里;¶ 不百里,¶ 不足以守宗廟之典籍。¶ 周公之封於魯,¶ 為方百里也;¶ 地非不足,¶ 而儉於百里。¶ # src: MENG 6B08:04; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 太公之封於齊也,¶ 亦為方百里也;¶ 地非不足也,¶ 而儉於百里。¶ # src: MENG 6B08:05; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 今魯方百里者五,¶ 子以為有王者作,¶ 則魯在所損乎,¶ 在所益乎?¶ 徒取諸彼以與此,¶ 然且仁者不為,¶ 況於殺人以求之乎?¶ # src: MENG 6B08:06; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 君子之事君也,¶ 務引其君以當道,¶ 志於仁而已。」¶ # src: MENG 6B09:01; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 12.9孟子曰:¶ 「今之事君者 皆曰,¶ 『我能為君辟土地、¶ 充府庫。』¶ 今之所謂良臣,¶ 古之所謂民賊也。¶ # src: MENG 6B09:02; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 君不鄉道,¶ 不志於仁,¶ 而求富之,¶ 是富桀也。¶ 『我能為君約與國,¶ 戰必克。』¶ # src: MENG 6B09:03; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 今之所謂良臣,¶ 古之所謂民賊也。¶ 君不鄉道,¶ 不志於仁,¶ 而求為之強戰,¶ 是輔桀也。¶ 由今之道,¶ 無變今之俗,¶ 雖與之天下,¶ 不能一朝居也。」¶ # src: MENG 6B10:01; tr. D. C. Lau 2.257 # dating: 8110 12.10白圭曰:¶ 「吾欲二十而取一,¶ 何如?」¶ 孟子曰:¶ 「子之道,¶ 貉道也。¶ 萬室之國,¶ 一人陶,則可乎?」¶ 曰:¶ 「不可,¶ 器不足用也。」¶ # src: MENG 6B10:02; tr. D. C. Lau 2.257 # dating: 8110 曰:¶ 「夫貉、¶ 五穀不生,¶ 惟黍生之;¶ 無城郭、¶ 宮室、¶ 宗廟、¶ 祭祀之禮,¶ 無諸侯幣帛饔飧,¶ 無百官有司,¶ 故二十取一而足也。¶ # src: MENG 6B10:03; tr. D. C. Lau 2.257 # dating: 8110 今居中國,¶ 去人倫,¶ 無君子,¶ 如之何其可也?¶ 陶以寡,¶ 且不可以為國,¶ 況無君子乎?¶ # src: MENG 6B10:04; tr. D. C. Lau 2.257 # dating: 8110 欲輕之於堯舜之道者,¶ 大貉小貉也;¶ 欲重之於堯舜之道者,¶ 大桀小桀也。」¶ # src: MENG 6B11:01; tr. D. C. Lau 2.259 # dating: 8110 12.11白圭曰:¶ 「丹之治水也愈於禹。」¶ 孟子曰:¶ 「子過矣。¶ 禹之治水,¶ 水之道也,¶ 是故禹以四海為壑,¶ 今吾子以鄰國為壑。¶ # src: MENG 6B11:02; tr. D. C. Lau 2.259 # dating: 8110 水逆行 謂之洚水,¶ 洚水者、¶ 洪水也,¶ 仁人之所惡也。¶ 吾子過矣。」¶ # src: MENG 6B12:01; tr. D. C. Lau 2.259 # dating: 8110 12.12孟子曰:¶ 「君子不亮,¶ 惡乎執?」¶ # src: MENG 6B13:01; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 12.13魯欲使樂正子為政。¶ 孟子曰:¶ 「吾聞之,¶ 喜而不寐。」¶ 公孫丑曰:¶ 「樂正子強乎?」¶ 曰:¶ 「否。」¶ 「有知慮乎?」¶ 曰:¶ 「否。」¶ # src: MENG 6B13:02; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 「多聞識乎?」¶ 曰:¶ 「否。」¶ 「然則奚為喜而不寐?」¶ 曰:¶ 「其為人也好善。」¶ 「好善足乎?」¶ # src: MENG 6B13:03; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 曰:¶ 「好善優於天下,¶ 而況魯國乎?¶ 夫苟好善,¶ 則四海之內 皆將輕千里 而來告之以善;¶ 夫苟不好善,¶ 則人將曰:𧦧𧦧,¶ 『予既已知之矣。』𧦧𧦧¶ # src: MENG 6B13:04; tr. D. C. Lau 2.25 # dating: 8110 之聲音顏色 距人於千里之外。¶ 士止於千里之外,¶ 則讒諂面諛之人至矣。¶ 與讒諂面諛之人居,¶ 國欲治,¶ 可得乎?」¶ # src: MENG 6B14:01; tr. D. C. Lau 2. 261 # dating: 8110 12.14陳子曰:¶ 「古之君子 何如則仕?」¶ 孟子曰:¶ 「所就三,¶ 所去三。¶ # src: MENG 6B14:02; tr. D. C. Lau 2. 261 # dating: 8110 迎之致敬以有禮;¶ 言,將行其言也,¶ 則就之。¶ 禮貌未衰,¶ 言弗行也,¶ 則去之。¶ # src: MENG 6B14:03; tr. D. C. Lau 2. 261 # dating: 8110 其次,¶ 雖未行其言也,¶ 迎之致敬以有禮,¶ 則就之。¶ 禮貌衰,¶ 則去之。¶ # src: MENG 6B14:04; tr. D. C. Lau 2. 261 # dating: 8110 其下,¶ 朝不食,¶ 夕不食,¶ 飢餓不能出門戶,¶ 君聞之,¶ 曰:¶ 『吾大者不能行其道,¶ 又不能從其言也,¶ 使飢餓於我土地,¶ 吾恥之。』¶ # src: MENG 6B14:05; tr. D. C. Lau 2. 261 # dating: 8110 周之,¶ 亦可受也,¶ 免死而已矣。」¶ # src: MENG 6B15:01; tr. D. C. Lau 2.26 # dating: 8110 12.15孟子曰:¶ 「舜發於畎畝之中,¶ 傅說舉於版築之間,¶ 膠鬲舉於魚鹽之中,¶ 管夷吾舉於士,¶ 孫叔敖舉於海,¶ 百里奚舉於市。¶ # src: MENG 6B15:02; tr. D. C. Lau 2.26 # dating: 8110 故天將降大任於是人也,¶ 必先苦其心志,¶ 勞其筋骨,¶ 餓其體膚,¶ 空乏其身,¶ 行拂亂其所為,¶ 所以動心忍性,¶ 曾益其所不能。¶ # src: MENG 6B15:03; tr. D. C. Lau 2.26 # dating: 8110 人恆過,¶ 然後能改;¶ 困於心,¶ 衡於慮,¶ 而後作;¶ 徵於色,¶ 發於聲,¶ 而後喻。¶ # src: MENG 6B15:04; tr. D. C. Lau 2.26 # dating: 8110 入則無法家拂士,¶ 出則無敵國外患者,¶ 國恆亡。¶ 然後知生於憂患 而死於安樂也。」¶ # src: MENG 6B16:01; tr. D. C. Lau 2.263 # dating: 8110 12.16孟子曰:¶ 「教亦多術矣,¶ 予不屑之教誨也者,¶ 是亦教誨之而已矣。」