# -*- mode: mandoku-view -*- #+TITLE: 孟子 #+DATE: 2016-08-10 10:04:34 #+PROPERTY: ID KR1h0001 #+PROPERTY: BASEEDITION tls #+PROPERTY: JUAN 7 #+PROPERTY: CAT 1pre-han,經學典籍,四書類 # src: MENG 4B01:01; tr. D. C. Lau1.159 # dating: 8110 ¶ ** 8 《離婁下》 8.1孟子曰:¶ 「舜生於諸馮,¶ 遷於負夏,¶ 卒於鳴條,¶ 東夷之人也。¶ 文王生於岐周,¶ 卒於畢郢,¶ 西夷之人也。¶ # src: MENG 4B01:02; tr. D. C. Lau1.159 # dating: 8110 地之相去也,¶ 千有餘里;¶ 世之相後也,¶ 千有餘歲。¶ 得志行乎中國,¶ 若合符節,¶ 先聖後聖,¶ 其揆一也。」¶ # src: MENG 4B02:01; tr. D. C. Lau 1.159 # dating: 8110 8.2子產聽鄭國之政,¶ 以其乘輿濟人於溱洧。¶ 孟子曰:¶ 「惠而不知為政。¶ 歲十一月,徒杠成;¶ 十二月,輿梁成,¶ 民未病涉也。¶ # src: MENG 4B02:02; tr. D. C. Lau 1.159 # dating: 8110 君子平其政,¶ 行辟人可也,¶ 焉得人人而濟之?¶ 故為政者,¶ 每人而悅之,¶ 日亦不足矣。」¶ # src: MENG 4B03:01; tr. D. C. Lau 1.159 # dating: 8110 8.3孟子告齊宣王曰:¶ 「君之視臣如手足,¶ 則臣視君如腹心;¶ 君之視臣如犬馬,¶ 則臣視君如國人;¶ 君之視臣如土芥,¶ 則臣視君如寇讎。」¶ # src: MENG 4B03:02; tr. D. C. Lau 1.159 # dating: 8110 王曰:¶ 「禮、¶ 為舊君有服,¶ 何如斯可為服矣?」¶ # src: MENG 4B03:03; tr. D. C. Lau 1.159 # dating: 8110 曰:¶ 「諫行言聽,¶ 膏澤下於民;¶ 有故而去,¶ 則使人導之出疆,¶ 又先於其所往;¶ 去三年不反,¶ 然後收其田里。¶ 此之謂三有禮焉。¶ 如此,¶ 則為之服矣。¶ # src: MENG 4B03:04; tr. D. C. Lau 1.159 # dating: 8110 今也為臣,¶ 諫則不行,¶ 言則不聽;¶ 膏澤不下於民;¶ 有故而去,¶ 則君搏執之,¶ 又極之於其所往;¶ 去之日,¶ 遂收其田里。¶ 此之謂寇讎。¶ 寇讎、何服之有?」¶ # src: MENG 4B04:01; tr. D. C. Lau 1.161 # dating: 8110 8.4孟子曰:¶ 「無罪而殺士,¶ 則大夫可以去;¶ 無罪而戮民,¶ 則士可以徙。」¶ # src: MENG 4B05:01; tr. D. C. Lau 1.161 # dating: 8110 8.5孟子曰:¶ 「君仁,莫不仁;¶ 君義,莫不義。」¶ # src: MENG 4B06:01; tr. D. C. Lau 1.161 # dating: 8110 8.6孟子曰:¶ 「非禮之禮,¶ 非義之義,¶ 大人弗為。」¶ # src: MENG 4B07:01; tr. D. C. Lau 1.161 # dating: 8110 8.7孟子曰:¶ 「中也養不中,¶ 才也養不才,¶ 故人樂有賢父兄也。¶ 如中也棄不中,¶ 才也棄不才,¶ 則賢不肖之相去,¶ 其間不能以寸。」¶ # src: MENG 4B08:01; tr. D. C. Lau 1.161 # dating: 8110 8.8孟子曰:¶ 「人有不為也,¶ 而後可以有為。」¶ # src: MENG 4B09:01; tr. D. C. Lau 1.161 # dating: 8110 8.9孟子曰:¶ 「言人之不善,¶ 當如後患何?」¶ # src: MENG 4B10:01; tr. D. C. Lau 1.161 # dating: 8110 8.10孟子曰:¶ 「仲尼不為已甚者。」¶ # src: MENG 4B11:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.11孟子曰:¶ 「大人者,¶ 言不必信,¶ 行不必果,¶ 惟義所在。」¶ # src: MENG 4B12:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.12孟子曰:¶ 「大人者,¶ 不失其赤子之心者也。」¶ # src: MENG 4B13:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.13孟子曰:¶ 「養生者 不足以當大事,¶ 惟送死可以當大事。」¶ # src: MENG 4B14:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.14孟子曰:¶ 「君子深造之以道,¶ 欲其自得之也。¶ 自得之,則居之安;¶ 居之安,則資之深;¶ 資之深,則取之左右逢其原,¶ 故君子欲其自得之也。」¶ # src: MENG 4B15:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.15孟子曰:¶ 「博學而詳說之,¶ 將以反說約也。」¶ # src: MENG 4B16:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.16孟子曰:¶ 「以善服人者,¶ 未有能服人者也;¶ 以善養人,¶ 然後能服天下。¶ 天下不心服而王者,¶ 未之有也。」¶ # src: MENG 4B17:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.17孟子曰:¶ 「言無實 不祥。¶ 不祥之實,¶ 蔽賢者當之。」¶ # src: MENG 4B18:01; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 8.18徐子曰:¶ 「仲尼亟稱於水,¶ 曰:¶ 『水哉,¶ 水哉!』¶ 何取於水也。」¶ # src: MENG 4B18:02; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「原泉混混,¶ 不舍晝夜,¶ 盈科而後進,¶ 放乎四海。¶ 有本者如是,¶ 是之取爾。¶ # src: MENG 4B18:03; tr. D. C. Lau 1.163 # dating: 8110 苟為無本,¶ 七八月之間 雨集,¶ 溝澮皆盈;¶ 其涸也,¶ 可立而待也。¶ 故聲聞過情,¶ 君子恥之。」¶ # src: MENG 4B19:01; tr. D. C. Lau 1.165 # dating: 8110 8.19孟子曰:¶ 「人之所以異於禽獸者 幾希,¶ 庶民去之,¶ 君子存之。¶ 舜明於庶物,¶ 察於人倫,¶ 由仁義行,¶ 非行仁義也。」¶ # src: MENG 4B20:01; tr. D. C. Lau 1.165 # dating: 8110 8.20孟子曰:¶ 「禹惡旨酒而好善言。¶ 湯執中,¶ 立賢無方。¶ 文王視民如傷,¶ 望道而未之見。¶ 武王不泄邇,¶ 不忘遠。¶ # src: MENG 4B20:02; tr. D. C. Lau 1.165 # dating: 8110 周公思兼 三王,¶ 以施四事;¶ 其有不合者,¶ 仰而思之,¶ 夜以繼日;¶ 幸而得之,¶ 坐以待旦。」¶ # src: MENG 4B21:01; tr. D. C. Lau 1.165 # dating: 8110 8.21孟子曰:¶ 「王者之迹熄 而《詩》亡,¶ 《詩》亡 然後《春秋》作。¶ # src: MENG 4B21:02; tr. D. C. Lau 1.165 # dating: 8110 晉之《乘》,¶ 楚之《檮杌》,¶ 魯之《春秋》,¶ 一也:¶ 其事則齊桓、¶ 晉文,¶ 其文則史。¶ 孔子曰:¶ 『其義則丘竊取之矣。』」¶ # src: MENG 4B22:01; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 8.22孟子曰:¶ 「君子之澤 五世而斬,¶ 小人之澤 五世而斬。¶ 予未得為孔子徒也,¶ 予私淑諸人也。」¶ # src: MENG 4B23:01; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 8.23孟子曰:¶ 「可以取,¶ 可以無取,¶ 取傷廉;¶ 可以與,¶ 可以無與,¶ 與傷惠;¶ 可以死,¶ 可以無死,¶ 死傷勇。」¶ # src: MENG 4B24:01; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 8.24逢蒙學射於羿,¶ 盡羿之道,¶ 思天下惟羿為愈己,¶ 於是殺羿。¶ # src: MENG 4B24:02; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「是亦羿有罪焉。」¶ 公明儀曰:¶ 「宜若無罪焉。」¶ 曰:¶ 「薄乎云爾,¶ 惡得無罪?¶ # src: MENG 4B24:03; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 鄭人使子濯孺子侵衛,¶ 衛使庾公之斯追之。¶ 子濯孺子曰:¶ 『今日我疾作,¶ 不可以執弓,¶ 吾死矣夫!』¶ 問其僕曰:¶ 『追我者誰也?』¶ 其僕曰:¶ 『庾公之斯也。』¶ # src: MENG 4B24:04; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 曰:¶ 『吾生矣。』¶ 其僕曰:¶ 『庾公之斯,¶ 衛之善射者也;¶ 夫子曰吾生,¶ 何謂也?』¶ 曰:¶ 『庾公之斯學射 於尹公之他,¶ 尹公之他學射於我。¶ # src: MENG 4B24:05; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 夫尹公之他、¶ 端人也,¶ 其取友必端矣。』¶ # src: MENG 4B24:06; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 庾公之斯至,¶ 曰:¶ 『夫子何為不執弓?』¶ 曰:¶ 『今日我疾作,¶ 不可以執弓。』¶ # src: MENG 4B24:07; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 曰:¶ 『小人學射於尹公之他,¶ 尹公之他學射於夫子。¶ 我不忍以夫子之道 反害夫子。¶ 雖然,今日之事,¶ 君事也,¶ 我不敢廢。』¶ 抽矢,叩輪,¶ 去其金,¶ 發乘矢而後反。」¶ # src: MENG 4B25:01; tr. D. C. Lau 1.167 # dating: 8110 8.25孟子曰:¶ 「西子蒙不潔,¶ 則人皆掩鼻而過之;¶ 雖有惡人,¶ 齋戒沐浴,¶ 則可以祀上帝。」¶ # src: MENG 4B26:01; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 8.26孟子曰:¶ 「天下之言性也,¶ 則故而已矣。¶ 故者 以利為本。¶ 所惡於智者,¶ 為其鑿也。¶ 如智者 若禹之行水也,¶ 則無惡於智矣。¶ # src: MENG 4B26:02; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 禹之行水也,¶ 行其所無事也。¶ 如智者亦行其所無事,¶ 則智亦大矣。¶ 天之高也,¶ 星辰之遠也,¶ 苟求其故,¶ 千歲之日至,¶ 可坐而致也。」¶ # src: MENG 4B27:01; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 8.27公行子有子之喪,¶ 右師往弔。¶ 入門,¶ 有進而與右師言者,¶ 有就右師之位 而與右師言者。¶ # src: MENG 4B27:02; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 孟子不與右師言,¶ 右師不悅曰:¶ 「諸君子皆與驩言,¶ 孟子獨不與驩言,¶ 是簡驩也。」¶ # src: MENG 4B27:03; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 孟子聞之,¶ 曰:¶ 「禮、¶ 朝廷不歷位而相與言,¶ 不踰階而相揖也。¶ 我欲行禮,¶ 子敖以我為簡,¶ 不亦異乎?」¶ # src: MENG 4B28:01; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 8.28孟子曰:¶ 「君子所以異於人者,¶ 以其存心也。¶ 君子以仁存心,¶ 以禮存心。¶ 仁者愛人,¶ 有禮者敬人。¶ 愛人者,¶ 人恆愛之;¶ 敬人者,¶ 人恆敬之。¶ # src: MENG 4B28:02; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 有人於此,¶ 其待我以橫逆,¶ 則君子必自反也:¶ 我必不仁也,¶ 必無禮也,¶ 此物奚宜至哉?¶ 其自反而仁矣,¶ 自反而有禮矣,¶ # src: MENG 4B28:03; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 其橫逆由是也,¶ 君子必自反也,¶ 我必不忠。¶ 自反而忠矣,¶ 其橫逆由是也,¶ 君子曰:¶ 『此亦妄人也已矣。¶ 如此,則與禽獸奚擇哉?¶ 於禽獸又何難焉?』¶ # src: MENG 4B28:04; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 是故君子有終身之憂,¶ 無一朝之患也。¶ 乃若所憂則有之:¶ 舜、人也,¶ 我、亦人也。¶ 舜為法於天下,¶ 可傳於後世,¶ 我由未免為鄉人也,¶ 是則可憂也。¶ 憂之如何?¶ 如舜而已矣。¶ # src: MENG 4B28:05; tr. D. C. Lau 1.169 # dating: 8110 若夫君子所患則亡矣。¶ 非仁無為也,¶ 非禮無行也。¶ 如有一朝之患,¶ 則君子不患矣。」¶ # src: MENG 4B29:01; tr. D. C. Lau 1.171 # dating: 8110 8.29禹、稷當平世,¶ 三過其門而不入,¶ 孔子賢之。¶ 顏子當亂世,¶ 居於陋巷,¶ 一簞食,¶ 一瓢飲;¶ 人不堪其憂,¶ 顏子不改其樂,¶ 孔子賢之。¶ # src: MENG 4B29:02 tr. D. C. Lau 1.171 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「禹、稷、顏回同道。¶ 禹思天下有溺者,¶ 由己溺之也;¶ 稷思天下有飢者,¶ 由己飢之也,¶ 是以 如是其急也。¶ 禹、稷、顏子易地 則皆然。¶ # src: MENG 4B29:03tr. D. C. Lau 1.171 # dating: 8110 今有同室之人鬭者,¶ 救之,¶ 雖被髮纓冠而救之,¶ 可也;¶ 鄉鄰有鬭者,¶ 被髮纓冠而往救之,¶ 則惑也;¶ 雖閉戶可也。」¶ # src: MENG 4B30:01; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 8.30公都子曰:¶ 「匡章、¶ 通國皆稱不孝焉,¶ 夫子與之遊,¶ 又從而禮貌之,¶ 敢問何也?」¶ # src: MENG 4B30:02; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「世俗所謂不孝者五,¶ 惰其四支,¶ 不顧父母之養,¶ 一不孝也;¶ 博弈好飲酒,¶ 不顧父母之養,¶ 二不孝也;¶ # src: MENG 4B30:03; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 好貨財,¶ 私妻子,¶ 不顧父母之養,¶ 三不孝也;¶ 從耳目之欲,¶ 以為父母戮,¶ 四不孝也;¶ 好勇鬭很,¶ 以危父母,¶ 五不孝也。¶ # src: MENG 4B30:04; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 章子有一於是乎?¶ 夫章子、¶ 子父責善 而不相遇也。¶ 責善、¶ 朋友之道也;¶ 父子責善,¶ 賊恩之大者。¶ # src: MENG 4B30:05; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 夫章子、¶ 豈不欲有夫妻子母之屬哉?¶ 為得罪於父,¶ 不得近,¶ 出妻屏子,¶ 終身不養焉。¶ 其設心以為 不若是,¶ 是則罪之大者,¶ 是則章子已矣。」¶ # src: MENG 4B31:01; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 8.31曾子居武城,¶ 有越寇。¶ 或曰:¶ 「寇至,¶ 盍去諸?」¶ 曰:¶ 「無寓人於我室,¶ 毀傷其薪木。」¶ # src: MENG 4B31:02; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 寇退,¶ 則曰:¶ 「脩我牆屋,¶ 我將反。」¶ 寇退,¶ 曾子反。¶ # src: MENG 4B31:03; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 左右曰:¶ 「待先生如此 其忠且敬也,¶ 寇至,¶ 則先去以為民望;¶ 寇退,則反,¶ 殆於不可。」¶ # src: MENG 4B31:04; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 沈猶行曰:¶ 「是非汝所知也。¶ 昔 沈猶有負芻之禍,¶ 從先生者七十人,¶ 未有與焉。」¶ # src: MENG 4B31:05; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 子思居於衛,¶ 有齊寇。¶ 或曰:¶ 「寇至,¶ 盍去諸?」¶ 子思曰:¶ 「如伋去,¶ 君誰與守?」¶ # src: MENG 4B31:06; tr. D. C. Lau 1.173 # dating: 8110 孟子曰:¶ 「曾子、子思同道。¶ 曾子、師也,¶ 父兄也;¶ 子思、臣也,¶ 微也。¶ 曾子、子思易地 則皆然。」¶ # src: MENG 4B32:01; tr. D. C. Lau 1.175 # dating: 8110 8.32儲子曰:¶ 「王使人瞷夫子,¶ 果有以異於人乎?」¶ 孟子曰:¶ 「何以異於人哉?¶ 堯舜與人同耳。」¶ # src: MENG 4B33:01; tr. D. C. Lau 1.175 # dating: 8110 8.33齊人有一妻一妾而處室者,¶ 其良人出,¶ 則必饜酒肉而後反。¶ 其妻問所與飲食者,¶ 則盡富貴也。¶ # src: MENG 4B33:02; tr. D. C. Lau 1.175 # dating: 8110 其妻告其妾曰:¶ 「良人出,¶ 則必饜酒肉而後反;¶ 問其與飲食者,¶ 盡富貴也,¶ 而未嘗有顯者來,¶ 吾將瞷良人之所之也。」¶ # src: MENG 4B33:03; tr. D. C. Lau 1.175 # dating: 8110 蚤起,¶ 施從良人之所之,¶ 徧國中無與立談者。¶ 卒之東郭墦間,¶ 之祭者,¶ 乞其餘;¶ 不足,¶ 又顧而之他,¶ 此其為饜足之道也。 # src: MENG 4B33:04; tr. D. C. Lau 1.175 # dating: 8110 ¶ 其妻歸,¶ 告其妾,曰:¶ 「良人者,¶ 所仰望而終身也,¶ 今若此。」¶ 與其妾訕其良人,¶ 而相泣於中庭,¶ 而良人未之知也,¶ 施施從外來,¶ 驕其妻妾。 # src: MENG 4B33:05; tr. D. C. Lau 1.175 # dating: 8110 ¶ 由君子觀之,¶ 則人之所以求富貴利達者,¶ 其妻妾不羞也,而不相泣者,¶ 幾希矣。